Studiereis Frans in Frankrijk – Taalweekend
Succesverhaal: Frans in de praktijk bij Holland Casino om praktijkervaring op te doen! Tijdens een maatwerktraject ontwikkelden medewerkers van Holland
Een goede taaltraining voor je bedrijf plannen begint niet bij het rooster. Het begint bij de vraag waar taal in het werk misgaat of tekortschiet. Wie dat eerst helder heeft, kan daarna gericht kiezen: welk niveau medewerkers nu hebben, welke leerdoelen haalbaar zijn, welke trainingsvorm past en hoe vaak er les komt zonder dat het werk stilvalt. In dit artikel lopen we die stappen met je door, met een voorbeeldplanning, de keuzes per trainingsvorm en hoe je na afloop meet of het iets heeft opgeleverd.
De meeste taaltrajecten die stranden, waren te algemeen. “Ons team moet beter Engels” is geen startpunt. “Onze planners moeten zelfstandig een vertraging kunnen uitleggen aan een Duitse klant” wel.
Begin daarom bij de functies, niet bij de mensen. Stel per functie de vraag: in welke situaties gebruikt iemand taal, en wat gebeurt er als het misgaat? Denk aan:
Voor werk met risico’s is dit geen vrijblijvende oefening. De Sociaal-Economische Raad adviseert werkgevers in de Handreiking arbomaatregelen Taal en veiligheidsrisico’s om de taalvaardigheid van werknemers en het taalniveau dat het werk vraagt in kaart te brengen, onder meer voor werkinstructies en communicatie bij calamiteiten, en daar vragen over op te nemen in de RI&E. Werk je in productie, bouw, logistiek of zorg, neem dan je preventiemedewerker of arbodienst mee in deze stap.
Gaat het om Engels, dan helpt het om de functie-eisen te vertalen naar een niveau op de Europese schaal (ERK, in het Engels CEFR). De Workplace English Tool van Cambridge English doet precies dat: je geeft per functie aan wat iemand moet kunnen in schrijven, spreken, lezen en luisteren, en de tool koppelt daar een minimumniveau aan. Voor andere talen kun je dezelfde denkwijze gebruiken met de ERK-niveaus A1 tot en met C2.
Het resultaat van deze stap is een korte lijst per functie: de vijf of zes taalsituaties die er echt toe doen, en het niveau dat daarbij hoort.
Pas als je weet waar iemand nu staat, kun je inschatten hoeveel lessen nodig zijn en welke groepen je kunt vormen. Zelfinschatting is daarvoor te grof: de een overschat zich, de ander is te bescheiden.
Een niveaumeting bestaat idealiter uit twee delen:
Leg de uitkomst naast het gewenste niveau uit stap 1. Het verschil tussen die twee is je trainingsbehoefte. Hoe je zo’n meting binnen je organisatie opzet, lees je in onze praktische aanpak voor taalniveaumeting. Waarom die meting zich later terugbetaalt, leggen we uit in taalniveau bepalen voor effectieve trainingen.
Een leerdoel als “beter Frans spreken” is niet te toetsen en motiveert weinig. Formuleer het als iets wat de medewerker straks in zijn eigen werk doet:
| Te vaag | Concreet en toetsbaar |
|---|---|
| Beter Engels schrijven | Schrijft zelfstandig een offerte-e-mail in het Engels die zonder correctie verstuurd kan worden |
| Nederlands verbeteren | Begrijpt de veiligheidsinstructie bij de ochtendstart en kan een vraag stellen als iets onduidelijk is |
| Zakelijk Duits | Voert een telefoongesprek met een Duitse leverancier over levertijden |
| Presenteren in het Engels | Presenteert de kwartaalcijfers in tien minuten en beantwoordt vragen uit het publiek |
Bespreek de leerdoelen met de medewerker zelf. In een praktijkvoorbeeld over individuele leerdoelen voor NT2 wordt beschreven hoe zo’n gesprek verkent waar de cursist taal precies voor nodig heeft en wat hem motiveert. Dat geldt net zo goed voor een accountmanager die Spaans leert: iemand die een eigen doel heeft, oefent ook tussen de lessen door.
Houd het aantal doelen beperkt. Drie tot vijf leerdoelen per deelnemer of groep is werkbaar; tien doelen betekent meestal dat er geen enkele echt landt.
Met de behoefte en de doelen op papier wordt de keuze voor de vorm een stuk eenvoudiger. De belangrijkste vragen zijn: hoeveel mensen, hoe ver liggen hun niveaus uit elkaar, hoe snel moet het, en hoeveel tijd kunnen ze vrijmaken?
| Trainingsvorm | Past bij | Let op | Tarief bij ons |
|---|---|---|---|
| Individuele training op maat | Leidinggevenden, specifieke functies, sterk afwijkend niveau | Hogere prijs per uur, maar geen tijd verloren aan andermans tempo | vanaf € 110 per uur |
| Groepstraining, 3 personen | Klein team met vergelijkbaar niveau en gedeeld doel | Niveauverschillen klein houden | € 45 per uur per persoon (standaardtalen), € 54 (niet-standaardtalen) |
| Groepstraining, 4 personen | Afdeling of team met dezelfde taalsituaties | Iedereen moet dezelfde lestijden kunnen vrijhouden | € 35 per uur per persoon (standaardtalen), € 45 (niet-standaardtalen) |
| VIP-training (spoed, individueel) | Uitzending, nieuwe functie of belangrijke onderhandeling op korte termijn | Vraagt veel lesuren in korte tijd | vanaf € 1.850 per training |
| Maatwerktraject | Organisatie met eigen vakjargon en meerdere doelgroepen | Investeer tijd in de intake | € 1.100 tot € 4.400 |
Naast de vorm kies je de leeromgeving: klassikaal op locatie, online, of blended, een mix van les met een docent en zelfstudie. Online lessen schelen reistijd en zijn makkelijker in te passen bij teams op verschillende vestigingen. Klassikaal werkt vaak beter voor groepen die veel moeten oefenen met spreken en elkaar ook buiten de les tegenkomen. Twijfel je tussen groep en individueel, dan helpt ons artikel over het verschil tussen groepsles en individueel.
De inhoud volgt uit de leerdoelen: eigen e-mails, eigen werkinstructies en echte klantgesprekken als oefenmateriaal. Dat maakt het verschil tussen een cursus die “leuk was” en een training die direct op de werkvloer zichtbaar wordt.
Een juridische kanttekening bij taaleisen. Leg je een taalniveau vast als eis voor een functie, doe dat dan zorgvuldig. Volgens de regels voor gelijke behandeling op het werk is indirect onderscheid verboden, tenzij de werkgever daarvoor een objectieve rechtvaardiging heeft. Een werkgever mag van een leraar Nederlands perfect Nederlands eisen, omdat de functie dat vraagt. Koppel taaleisen dus aan wat het werk aantoonbaar nodig heeft, en overleg bij twijfel met een arbeidsjurist of je HR-adviseur voordat je een eis in een vacature of beoordeling opneemt.
Hier lopen veel trajecten vast. Niet omdat de training slecht is, maar omdat lessen steeds wijken voor een klant, een deadline of een piek in de planning. Een paar vuistregels uit onze praktijk:
Stel: vier klantenservicemedewerkers moeten binnen een half jaar zelfstandig Engelstalige klanten te woord kunnen staan. Ze zitten op een vergelijkbaar niveau. Een werkbare planning ziet er zo uit:
| Periode | Wat gebeurt er |
|---|---|
| Week 1 | Niveaumeting per medewerker en gesprek over leerdoelen |
| Week 2 | Intake met leidinggevende: welke gesprekken, welke klachten, welke e-mails komen het vaakst voor |
| Week 3 tot 14 | Wekelijks een groepsles van 90 minuten op dinsdagochtend, met eigen klantcases als materiaal |
| Tussendoor | Korte opdrachten: een echte e-mail herschrijven, een gesprek voorbereiden |
| Week 8 | Tussenevaluatie met deelnemers en leidinggevende, programma bijstellen |
| Week 15 tot 20 | Verdieping op de lastigste situaties, eventueel individuele coaching voor wie achterblijft |
| Week 21 | Eindmeting en evaluatie tegen de leerdoelen |
Dit is een rekenvoorbeeld, geen standaardpakket: het aantal weken hangt af van het niveauverschil uit stap 2. Meer ideeën om lessen in een drukke week in te passen vind je in taaltraining naast je werk.
Een taaltraining die alleen in het leslokaal bestaat, levert weinig op. Wat iemand leert, moet hij de volgende dag kunnen toepassen, en daar is de werkomgeving voor nodig. Het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid beschrijft in een publicatie over taal en werk uit 2020 een integrale aanpak, waarin leidinggevenden en collega’s actief bij het leerproces betrokken zijn, als belangrijke voorwaarde voor duurzaam resultaat.
In de praktijk betekent dat:
Voor HR-managers die een traject voor meerdere afdelingen opzetten, hebben we een checklist voor een zakelijk taaltraject waarmee je niets vergeet in de voorbereiding. Wat een teamtraining je organisatie verder oplevert, lees je in de voordelen van teamtraining taal.
Zonder evaluatie weet je na afloop alleen dat de lessen gegeven zijn. Een overzicht van het Center for Applied Linguistics over werkgerelateerde taalprogramma’s laat zien waarom evaluatie zowel tijdens de training als na afloop zinvol is: tussentijds om bij te sturen, achteraf om te zien of het doel is bereikt.
Meet op drie niveaus:
Plan de tussenevaluatie halverwege vast in, met deelnemers en leidinggevende samen. Dat is het moment om een groep te splitsen, het tempo aan te passen of iemand extra individuele uren te geven.
We zien in de praktijk dat bedrijven vaak te snel naar het rooster grijpen. Er moet iets gebeuren, er wordt een cursus geboekt, en na een paar maanden vraagt iemand wat het eigenlijk heeft opgeleverd. De tijd die je aan het begin steekt in behoefte, niveau en leerdoelen, verdien je later dubbel terug.
Wat ons betreft is maatwerk daarbij geen luxe, maar de kern. Een logistiek medewerker die veiligheidsinstructies moet begrijpen, heeft niets aan een algemene grammaticacursus. Een manager die volgende maand naar Frankrijk vertrekt, heeft geen tijd voor een groep die over zes maanden pas op niveau is. Daarom werken we met verschillende vormen naast elkaar: individueel, in kleine groepen, online, klassikaal of blended, en met spoedtrajecten als de tijd dringt. Zo past de training bij het werk, en niet andersom.
En we merken dat de beste resultaten ontstaan waar de werkplek meedoet. Een docent kan veel, maar de collega die geduldig wacht tot een zin af is, maakt het verschil.
— Bogaers
Wil je de planning niet helemaal zelf uitdenken? Wij verzorgen bedrijfstrainingen in 25 talen, van een individueel traject vanaf € 110 per uur tot groepstrainingen voor drie of vier collega’s en volledig maatwerk. We beginnen met een intake en niveaubepaling, stellen samen de leerdoelen op en plannen de lessen rond jullie werkritme. Moet het snel, dan is er een spoedtraining. Alle tarieven staan op onze pagina aanbiedingen en tarieven, en een offerte op maat vraag je eenvoudig bij ons aan.
Dat hangt vooral af van het verschil tussen het huidige en het gewenste niveau, en van hoeveel uur per week er geoefend wordt. Een team dat één niveau moet stijgen met wekelijkse lessen is meestal enkele maanden bezig. Een spoedtraject kan veel korter, maar vraagt dan meer lesuren per week. Een niveaumeting vooraf geeft een realistische inschatting.
Dat is een afspraak tussen werkgever en werknemer, en soms geregeld in de cao. Gaat het om een training die nodig is voor de huidige functie, dan ligt het voor de hand om die onder werktijd te plannen. Check je cao of overleg met je HR-adviseur over wat in jouw situatie geldt.
Een groep werkt goed als de deelnemers een vergelijkbaar niveau en hetzelfde doel hebben, en is per persoon voordeliger. Individuele lessen passen beter bij een afwijkend niveau, een specifiek doel of weinig flexibele agenda’s. Veel bedrijven combineren beide: een groepstraining met extra individuele uren voor wie dat nodig heeft.
Bij werk waar taal een veiligheidsrisico kan vormen, adviseert de SER om taalvaardigheid en het taalniveau van werkinstructies op te nemen in de RI&E. Denk aan werk met machines, gevaarlijke stoffen of noodprocedures. Bespreek dit met je arbodienst of preventiemedewerker.
Ja. Online lessen besparen reistijd en zijn handig voor teams op verschillende locaties of met wisselende diensten. Voor veel bedrijven werkt een blended vorm het best: lessen met een docent, aangevuld met zelfstudie tussendoor.
Succesverhaal: Frans in de praktijk bij Holland Casino om praktijkervaring op te doen! Tijdens een maatwerktraject ontwikkelden medewerkers van Holland
